De belangrijkste bezienswaardigheid op het Griekse eiland Kreta is het 4000 jaar oude paleis van Knossos. Het paleis zou van koning Minos zijn, maar bewijs voor zijn bestaan is gebaseerd op Griekse mythologie. Wat is waarheid?

De Minoërs

Het paleis van Knossos was het ceremoniële en politieke centrum van de Minoïsche beschaving. Zij leefden van ongeveer 2600 tot 1100 voor Christus. Heel veel spannende dingen deden die Minoërs over het algemeen niet. Het was de bronstijd, dus ze hadden het vooral druk met het uitvinden van gereedschap en wapens.

Volgens de Griekse mythologie was koning Minos de leider van dit volk en woonde hij in het paleis van Knossos. Of deze koning Minos echt heeft bestaan valt alleen te betwisten. Er zijn namelijk theorieën dat het woord Minos oud-Kretensisch is voor koning.

Het paleis van Knossos

Het paleis van KnossosHet paleis was een groot complex dat uit zowel kamers voor het koninklijke gezin als openbare ruimten bestond. Ook waren er opslagkamers en badkamers, die allemaal met veel gangen en trappen met elkaar verbonden waren. Er was een centrale binnenplaats en een grote vleugel met werkplaatsen voor edelsmeden, pottenbakkers, metselaars en timmerlieden.

Het grootste deel van wat je vandaag de dag kunt zien is gerestaureerd, ook de prachtige fresco’s zijn allemaal op basis van hoe het er ooit uit moet hebben gezien. Maar dan nog is het prachtig om te zien, vooral omdat het anders is dan alle andere ruïnes in het middellandse zee gebied. Van symmetrie moesten de Minoërs namelijk niets hebben.

De verschillende zalen en vleugels van het paleis lijken lukraak te zijn toegevoegd, een echte samenhang lijkt er niet te zijn. Het is dan ook niet zo raar dat veel mensen ervan overtuigd zijn dat er een doolhof in het paleis was. Een doolhof dat werd gebruikt om de stiefzoon van koning Minos in op te sluiten.

De merkwaardige legende van koning Minos

Want of hij nu echt was of niet, de verhalen over die koning Minos in het paleis van Knossos zijn op zijn zachtst gezegd interessant. Zo was hij de zoon van de Griekse goden Zeus en Europa. En omdat er onenigheid was over de rechtmatigheid van Minos’ koningschap, bad Minos tot de zeegod Poseidon om een teken dat hij legitieme leider was. Poseidon stuurde vervolgens een witte stier als teken van het koningschap, op voorwaarde dat die stier meteen geofferd moest worden.

Minos vond de stier alleen te mooi om te offeren, dus hij hield zich niet aan zijn belofte. Dat liet Poseidon niet zomaar over zijn kant gaan, hij nam wraak door de vrouw van Minos, Pasiphaë, verliefd te laten worden op deze stier. Ze moest en zou een kind van de stier hebben. Daarop liet Minos een houten, holle koe bouwen, waarin Pasiphaë kon liggen om met de stier te rampetampen. Dat lukte, en negen maanden later werd de minotaurus geboren.

De minotaurus van Knossos

Het paleis van KnossosDe minotaurus, een wezen dat half mens en half stier was, had niet genoeg aan melk en brood. Hij moest worden gevoed met mensenvlees. Hierdoor werd die stiefzoon van koning Minos te gevaarlijk om los in het paleis rond te lopen.

Koning Minos liet daarom speciaal voor de minotaurus een ingewikkeld doolhof in het paleis bouwen. Als je in dit doolhof was, was het onmogelijk om de uitgang te vinden. En een keer per jaar werden er zeven jongens en meisjes uit Athene het doolhof in gedreven om de minotaurus te voeden.

Kroonprins Thesaus van Athene, het vriendje van Minos’ dochter Ariadne, was het niet eens met deze jaarlijkse slachtpartij. Hij wilde de minotaurus om het leven brengen, maar daarna ook graag het daglicht weer zien. Ariadne gaf hem dus een grote bol wol, zodat Thesaus zijn weg uit het doolhof terug kon vinden. En dat lukte. Thesaus doodde de minotaurus met een zwaard en wist door de lange wollen draad ook weer uit het doolhof te komen.

Wat is mythologie en wat is waarheid?

Hoewel het paleis van Knossos het onomstotelijke bewijs van de unieke Minoïsche beschaving is, lijkt het me sterk dat er ooit een koning woonde die de zoon van de Griekse Zeus en Europa was. En dat hij van de god Poseidon een witte stier kreeg om zijn koningschap te bewijzen.

Het hele verhaal van de minotaurus lijkt me ook enigszins vergezocht. MAAR! Feit is dat er in die tijd een hele stierencultus in en rond Knossos heerste. Overal in het paleis zijn fresco’s en beelden van stieren gevonden. Ook waren er meerdere afbeeldingen van een minotaurus gevonden. En dan zijn er ook resten van het paleis die kunnen worden geïnterpreteerd als een doolhof…

Een bezoek aan het paleis van Knossos

Het paleis van KnossosHet paleis van Knossos is een ruïne, je hebt wat fantasie nodig om je voor te stellen hoe het er ooit uit moet hebben gezien. Je kunt een georganiseerde tour met gids vanuit ieder hotel of boekingskantoortje op Kreta boeken, vaak samen in combinatie met een bezoek aan het archeologisch museum van Iraklion. Dat is een mooie aanvulling, want in het museum kun je de vondsten uit het paleis zien.

Als je er op eigen gelegenheid naartoe gaat, let er dan op dat het paleis iedere maandag gesloten is. En probeer er al vroeg te zijn (het is vanaf 8 uur ’s ochtends open), dan vermijd je de hitte en drukte. Het is de moeite om bij de ingang een gids voor een rondleiding in te huren. Met behulp van hem of haar zie je namelijk dingen die je anders nooit opvallen.

Wil je meer lezen over Kreta? Kijk dan bij mijn reistips voor Kreta voor andere artikelen over deze reis.

Write A Comment